Jak rozprzestrzeniała się malaria? Zrekonstruowano 5500 lat historii choroby

14 czerwca 2024, 09:47

Malaria to jedna z najbardziej zabójczych chorób w historii ludzkości. W 2022 roku zanotowano 249 milionów zakażeń i 608 000 zgonów w 85 krajach. Obecnie ograniczona jest głównie do obszarów tropikalnych, ale nieco ponad 100 lat temu występowała na połowie powierzchni Ziemi, w tym w USA, Kanadzie, w Skandynawii i na Syberii. Choroba jest przedmiotem intensywnych badań, również dotyczących jej historii i ewolucji



Mamy pierwszy genom Y. pestis z epicentrum pierwszej udokumentowanej pandemii

2 września 2025, 08:38

Po raz pierwszy udało się zdobyć genetyczny dowód na występowanie Dżumy Justyniana – pierwszej odnotowanej pandemii w historii ludzkości – tam, gdzie się rozpoczęła, we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Odkrycia dokonali naukowcy z University of South Florida we współpracy z kolegami z University of Sydney, CSIR-Indian Institute of Chemical Biology w Kalkucie oraz Florida Atlantic University. Ich badania uzupełniają ważne luki w rozumieniu pandemii. Dotychczas bowiem wszelkie dowody genetyczne pochodziły z Europy Zachodniej, z terenów odległych od epicentrum pandemii.


Motyl epoki lodowcowej

5 lipca 2007, 20:40

Dwóch włoskich i jeden polski naukowiec zrewolucjonizowało poglądy na ostatnią epokę lodowcową. A wszystko przez małego błękitnego motyla Parnassius mnemosyne...


Dzieła setek pokoleń

6 października 2008, 14:28

Jak długo trwała praca nad jaskiniowymi malowidłami naściennymi? Tydzień, miesiąc, a może rok? Pomyliłby się nawet ten, kto typowałby wiek, naukowcy uważają bowiem, że nasi przodkowie poświęcali rysunkowi niekiedy nawet do 20 tysięcy lat. Następujące po sobie pokolenia przerabiały, domalowywały, słowem: dodawały coś od siebie.


Doskonałe polskie kryształy

5 lipca 2010, 19:14

Szerzej nieznana polska firma pokonała światowych gigantów w wyścigu po technologię przyszłości. Warszawska Ammono produkuje najdoskonalsze kryształy azotku galu.


Zapraszamy na Małopolską Noc Naukowców 2011

19 września 2011, 08:15

W najbliższy piątek, 23 września, odbędzie się piąta już edycja Małopolskiej Nocy Naukowców. Impreza, której celem jest popularyzacja nauki wśród mieszkańcow Małopolski, przybliżenie dzieciom i młodzieży zawodu naukowca oraz zachęcenie ich do wybrania kariery naukowej, odbędzie się w czterech miastach: Krakowie, Tarnowie, Nowym Sączu i Niepołomicach


Polska ojczyzną sera?

13 grudnia 2012, 09:49

Analiza kwasów tłuszczowych pozostałych na ceramicznych sitach wykopanych na terenie Polski dowodzi, że naczynia były wykorzystywane do przetwarzania produktów mlecznych. Natomiast topologia ich otworów, która jest niezwykle podobna do topologii współczesnych sit do odsączania sera wskazuje, że służyły właśnie do wyrobu sera


Dżuma Justyniana wymarła, Czarna Śmierć wciąż żywa

29 stycznia 2014, 11:38

W przeszłości świat nawiedziły dwie pandemie dżumy. Pierwsza z nich wybuchła w VI wieku w Cesarstwie Bizantyjskim jest znana pod nazwą Dżuma Justyniana. Jej ofiarami padli ludzie z Europy, Azji i Afryki. Mogła ona zabić nawet 25 milionów osób. Osiemset lat później pojawiła się Czarna Śmierć


Najbliższe spotkanie z obcą gwiazdą

19 lutego 2015, 10:28

Grupa astronomów z USA, Europy, RPA i Chile odkryła, że 70 000 lat temu doszło do bliskiego spotkania Układu Słonecznego z obcą gwiazdą. Analiza trajektorii gwiazdy Scholza, układu podwójnego znajdującego się w odległości 17-23 lat świetlnych od Ziemi wykazała, że przed tysiącami lat zbliżyła się ona do Układu Słonecznego na odległość zaledwie 0,8 roku świetlnego (52 000 j.a.)


Nie migrują, bo stołują się na wysypiskach

25 stycznia 2016, 14:07

Bociany białe coraz częściej zarzucają migrację dalej na południe na rzecz kąsków z napotykanych po drodze wysypisk.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk